Qytetarët kanë më pak se dy muaj kohë për të përfituar nga rivlerësimi i pasurive të paluajtshme me normën e reduktuar të tatimit prej 5%.

Afati përfundimtar është 31 dhjetori 2026, ndërsa sipas të dhënave të publikuara nga Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve, gjatë periudhës mars–tetor qytetarët kanë kursyer deri në 177 milionë euro nga ky proces. Rivlerësimi u mundëson pronarëve të aktualizojnë vlerën e pasurive të tyre dhe të reduktojnë detyrimet tatimore në rast të shitjes së mëvonshme.

Sipas administratës tatimore, shuma prej 177 milionë eurosh përfaqëson koston fiskale të kursyer nga tatimpaguesit përmes rivlerësimit të pasurive të paluajtshme gjatë tetë muajve, nga marsi deri në tetor 2026.

Përfitimi kryesor i kësaj skeme lidhet me aplikimin e normës së reduktuar prej 5% mbi diferencën ndërmjet vlerës së re të rivlerësuar dhe vlerës së mëparshme të regjistruar të pasurisë, në vend të tatimit prej 15% mbi fitimin nga kalimi i pronësisë që zbatohet në rastin e shitjes, sipas rregullave përkatëse tatimore.

Rivlerësimi është veçanërisht i favorshëm për pronarët që kanë blerë apo regjistruar pasuritë e tyre shumë vite më parë, kur çmimet e tregut ishin ndjeshëm më të ulëta se nivelet aktuale.

Për të përfituar nga kjo skemë, qytetarët duhet të aplikojnë përmes portalit e-Albania, duke përzgjedhur shërbimin “Rivlerësimi i pasurisë”. Pas hyrjes në platformë, aplikanti plotëson formularin përkatës, dërgon aplikimin dhe kryen pagesat e kërkuara.

Procesi i rivlerësimit mund të realizohet në dy mënyra. E para është përmes Agjencisë Shtetërore të Kadastrës (ASHK), e cila përllogarit vlerën e pasurisë duke u bazuar në çmimet e referencës të përcaktuara për zonën ku ndodhet prona.

Mënyra e dytë është përmes një eksperti të pavarur, të licencuar për vlerësimin e pasurive të paluajtshme. Në këtë rast, eksperti harton një raport profesional vlerësimi, i cili përdoret për përcaktimin e vlerës së re të pronës në procedurën e rivlerësimit.

Përveç tatimit prej 5%, qytetarët duhet të paguajnë edhe tarifën përkatëse të shërbimit të Kadastrës.

Sipas informacionit të publikuar nga ASHK, tarifa është 3,500 lekë kur shuma e tatimit të rivlerësimit është deri në 150 mijë lekë, 7,000 lekë kur shuma e tatimit është nga 150,001 deri në 300 mijë lekë dhe 10,000 lekë kur shuma e tatimit është mbi 300 mijë lekë.

Për qytetarët që dëshirojnë të rivlerësojnë më shumë se një pasuri të paluajtshme, aplikimi duhet të kryhet veçmas për secilën pronë.

Sipas Kadastrës, afati i marrjes së shërbimit është pesë ditë nga konfirmimi i pagesës.

Rivlerësimi i pasurive të paluajtshme shërben për të përditësuar vlerën e regjistruar të pronës, duke e afruar atë me vlerën aktuale të tregut. Në këtë mënyrë, në rast të shitjes së mëvonshme, vlera e rivlerësuar shërben si bazë e re për përllogaritjen e fitimit të tatueshëm.

Për shembull, nëse një apartament ka një vlerë të regjistruar prej 5 milionë lekësh dhe rivlerësohet në 10 milionë lekë, diferenca prej 5 milionë lekësh tatohet me normën 5%, duke krijuar një detyrim prej 250 mijë lekësh, pa përfshirë tarifat e shërbimit.

Nëse e njëjta pronë do të shitej për 10 milionë lekë pa u rivlerësuar, tatimi prej 15% mbi diferencën prej 5 milionë lekësh do të ishte 750 mijë lekë, duke supozuar se nuk zbatohen përjashtime apo rregulla të tjera të veçanta.

Në këtë rast, kursimi nga rivlerësimi do të ishte 500 mijë lekë, përpara llogaritjes së tarifave të shërbimit.

Megjithatë, rivlerësimi nuk nënkupton përjashtim automatik nga tatimi në rast të shitjes së mëvonshme. Nëse prona shitet me një çmim më të lartë se vlera e rivlerësuar, diferenca mund të tatohet sipas legjislacionit në fuqi.

Burimi: Ekofin.al